🍴 Kuchnia albańska
Kuchnia albańska leży tam, gdzie spotykają się Morze Śródziemne, Bałkany i pięć wieków panowania osmańskiego. Opiera się na oliwie, warzywach, nabiale i dzikich ziołach, a mięsa jest w niej mniej, niż spodziewają się przyjezdni. To kuchnia sezonu i okolicy, nie restauracji.
Podstawa
Oliwa pochodzi głównie z południa — z okolic Wlory, Beratu i Riwiery. Nabiał jest wszędzie: gęsty kos, twarogowa gjizë, biały ser owczy i kaczkawal. Chleb kukurydziany i ciasto ciągnione ręcznie to fundament kuchni wiejskiej.
Co warto zamówić
Tavë kosi — jagnięcina z ryżem zapiekana pod warstwą jogurtu z jajkiem, najbardziej znane danie kraju. Byrek ze szpinakiem, twarogiem albo porem, na cieniutkim cieście wałkowanym ręcznie. Fërgesë z Tirany — papryka, pomidory i twaróg. Japrak, czyli faszerowane liście winorośli. Na wybrzeżu: ryba z rusztu, małże z Butrintu i chłodnik tarator latem.
Co zmienia się między regionami
Górska północ — Szkodra, Tropoja, Dukagjin — pracuje na mięsie, nabiale i cieście ciągnionym ręcznie; fli piecze się godzinami, warstwa po warstwie nad żarem. Południe jest lżejsze i bardziej śródziemnomorskie: warzywa, oliwki, ryba. Korcza ma własny placek lakror i własne piwo, Berat pulë me përshesh, a Elbasan dał nazwę najbardziej znanej zapiekance.
Rakija i wino
Rakiję pije się przed jedzeniem, do mezze, nigdy jednym haustem. Domowa z winogron albo z morwy jest dumą rodziny i bywa lepsza od sklepowej. Winiarstwo ma tu korzenie iliryjskie; najciekawsze są odmiany rodzime: kallmet z Lezhy, shesh i zi i shesh i bardhë spod Tirany, debinë z Përmetu.
Kawa
Albania ma jedną z najwyższych liczb lokali na mieszkańca w Europie. Kawa nie jest tu napojem, tylko sposobem organizowania dnia: jedno makiato potrafi trwać godzinę. Nie dziw się, że kawiarnie są pełne w środku roboczego wtorku.
Praktycznie
Obiad w prostej restauracji kosztuje 600–1200 leków, kolacja z winem 1500–2500. Chleb i oliwki przychodzą same i to normalne. Dania pojawiają się w miarę gotowości, a nie po kolei — je się wspólnie, ze środka stołu.
Na targu widać sezon: latem pomidory, papryka i figi nie mają nic wspólnego ze sklepowymi i kosztują mniej.