🍴 Η αλβανική κουζίνα
Η αλβανική μαγειρική βρίσκεται εκεί όπου συναντιούνται η Μεσόγειος, τα Βαλκάνια και πέντε αιώνες οθωμανικής κυριαρχίας. Στηρίζεται στο ελαιόλαδο, στα λαχανικά, στα γαλακτοκομικά και στα άγρια βότανα, με το κρέας σε μικρότερες ποσότητες απ' όσες περιμένουν οι επισκέπτες. Είναι μια κουζίνα της εποχής και της περιοχής, όχι των εστιατορίων.
Τα θεμέλια
Το ελαιόλαδο προέρχεται κυρίως από τον νότο — την Αυλώνα, το Βεράτι και τη Ριβιέρα. Τα γαλακτοκομικά είναι παντού: πηχτό γιαούρτι kos, τυρί τύπου μυζήθρας gjizë, λευκό πρόβειο τυρί και kaçkavall (κασκαβάλι). Το ψωμί από καλαμποκάλευρο και το ανοιγμένο στο χέρι φύλλο είναι η ραχοκοκαλιά της χωριάτικης μαγειρικής.
Πιάτα που αξίζει να παραγγείλετε
Tavë kosi — αρνί και ρύζι ψημένα κάτω από κρούστα γιαουρτιού και αυγού, το πιο γνωστό πιάτο της χώρας. Byrek (μπουρέκι) με σπανάκι, μυζήθρα ή πράσο, φτιαγμένο με φύλλο λεπτό σαν χαρτί, ανοιγμένο στο χέρι. Fërgesë των Τιράνων, με πιπεριές, ντομάτα και τυρί μυζήθρα. Japrak, γεμιστά κληματόφυλλα. Στην ακτή: ψάρι στη σχάρα, μύδια από το Βουθρωτό και κρύο tarator το καλοκαίρι.
Τι αλλάζει ανά περιοχή
Ο ορεινός βορράς — Σκόδρα, Τροπόγια, Ντουκαγκίν — δουλεύει με κρέας, γαλακτοκομικά και φύλλο ανοιγμένο στο χέρι· το fli ψήνεται για ώρες, στρώση τη στρώση πάνω σε αναμμένα κάρβουνα. Ο νότος είναι ελαφρύτερος και πιο μεσογειακός: λαχανικά, ελιές, ψάρι. Η Κορυτσά έχει τη δική της πίτα lakror και τη δική της μπίρα, το Βεράτι το pulë me përshesh, και το Ελμπασάν έδωσε το όνομά του στο πιο γνωστό ψητό πιάτο απ' όλα.
Ρακί και κρασί
Το ρακί πίνεται πριν από το γεύμα, με μεζέ, ποτέ μονορούφι. Το σπιτικό ρακί από σταφύλι ή μούρο είναι καμάρι της οικογένειας και συχνά καλύτερο από ό,τι πωλείται στα μαγαζιά. Η οινοποιία εδώ ανάγεται στους ιλλυρικούς χρόνους· τα ενδιαφέροντα είναι οι ντόπιες ποικιλίες: το kallmet από το Λεζ, το shesh i zi και το shesh i bardhë από την περιοχή των Τιράνων, το debinë από την Πρεμετή.
Καφές
Η Αλβανία έχει έναν από τους υψηλότερους αριθμούς καφέ ανά κάτοικο στην Ευρώπη. Ο καφές δεν είναι τόσο ποτό όσο ο τρόπος με τον οποίο δομείται η μέρα: ένα makiato μπορεί να κρατήσει μία ώρα. Μη σας ξενίσει να βρείτε τα καφέ γεμάτα το μεσημέρι μιας εργάσιμης Τρίτης.
Πρακτικά
Ένα μεσημεριανό σε απλό εστιατόριο κοστίζει 600–1.200 λεκ, ένα δείπνο με κρασί 1.500–2.500. Το ψωμί και οι ελιές έρχονται αυτόματα και είναι φυσιολογικό. Τα πιάτα σερβίρονται όπως είναι έτοιμα και όχι σε σειρά πιάτων — το φαγητό είναι κοινό, από το κέντρο του τραπεζιού.
Η αγορά είναι το μέρος όπου φαίνεται η εποχή. Το καλοκαίρι οι ντομάτες, οι πιπεριές και τα σύκα δεν έχουν καμία σχέση με τα προϊόντα των σούπερ μάρκετ, και κοστίζουν λιγότερο.