Albanija, Republika Albanije (alb. Shqipëria, Republika e Shqipërise) – država u jugoistočnoj Evropi na Balkanu. Albanija na zapadu ima izlaz na Jadransko more, a na jugozapadu na Jonsko more. Glavni grad zemlje je Tirana, koja je ujedno i finansijski centar zemlje.
Od Italije je dijeli Otrantski moreuz širine oko 72 km. Ukupna dužina kopnenih granica iznosi 720 km, dok je morska obala duga 362 km. Graniči se sa: Grčkom (282 km), Crnom Gorom (173 km), Sjevernom Makedonijom (151 km) i Srbijom/Kosovom (114 km).
Članica je UN-a, NATO-a, OEBS-a, Savjeta Evrope, STO-a i jedan od osnivača Unije za Mediteran. Od 2014. godine Albanija ima status kandidata za Evropsku uniju. Albanija ima parlamentarni sistem. Reforme slobodnog tržišta otvorile su zemlju za strane investicije, posebno u razvoj energetike i transportne infrastrukture.
Istorija Albanije
Počeci istorije Albanije počinju dolaskom Ilira i osvajanjem ovih prostora od strane Rimske Republike, gdje je bila dio provincije Makedonije. Kroz svoju istoriju Albaniju su osvajale mnoge države. Nakon raspada Rimskog carstva, veći dio današnje teritorije Albanije bio je pod jurisdikcijom Istočnog rimskog carstva. U kasnom srednjem vijeku Albaniju su zauzeli osmanski Turci. Albanija je postala nezavisna država u 20. vijeku, međutim, njene državne strukture bile su nestabilne i krhke; Kneževina Albanija postojala je samo 11 godina, a Republika Albanija koja je uslijedila postojala je samo 3 godine. Nakon Drugog svjetskog rata nakratko se pridružila istočnom bloku. Nakon sistemske transformacije postala je parlamentarna republika. Sadašnja država, Republika Albanija, postoji od 1991. godine.
Praistorija
Najstariji tragovi ljudskog prisustva, datirani u period srednjeg paleolita, otkriveni su u blizini sela Ksara u Južnoj Albaniji. Pronađeni alati ukazuju na period od 30 000 – 10 000 godina p.n.e. Oko 6000–2600 godina p.n.e., u neolitskom periodu, došlo je do klimatskog zagrijavanja i stabilizacije, što je dovelo do naseljavanja anadolskog stanovništva, koje je sa sobom donijelo početke poljoprivrede i izradu keramike. Oko 5000–4000 godina p.n.e. počela je da dominira kultura Carkan, koja je na ovim prostorima ostavila posude ukrašene geometrijskim oblicima i figurama. Kasni neolit je rezultirao razvojem kulture Malim-Kamnik. Ova kultura je na albanskim zemljama uvela bakarno doba koje je trajalo od 2600 – 21